In Amsterdam valt nog een hoop te verfraaien, en daar werkt architect Rikjan Scholten maar al te graag aan mee.

Hij pleit voor meer diversiteit en aandacht voor details in de woningbouw. “Gelukkig worden er steeds meer kleine eenheden gebouwd met aandacht voor de menselijke schaal. Oei, dit is wel veel architectengelul hè?”

Op het visitekaartje van Rikjan zou nog veel meer kunnen staan dan alleen architect: interieurontwerper, meubelmaker, ondernemer. Met zijn eigen bureau Studio Scholten ontwerpt hij woningen maar houdt zich ook met interieurontwerp bezig. “Dat ik zo breed inzetbaar ben heeft met de huidige tijd te maken. Er wordt weinig gebouwd dus is er ook minder werk voor ons architecten. Dit vraagt je op andere zaken te richten.”

Partij van de Fraaiheid

Waarvan akte. Samen met twee bevriende mede-architecten startte Rikjan designmerk Fraaiheid en de daarbij behorende Partij voor de Fraaiheid.  Een uit de crisis geboren idee. Lachend: “Een politicus kun je mij niet noemen,  de naam is meer een knipoog naar het gegeven dat we mensen graag mooie dingen willen brengen. Het leven van de mensen verfraaien.” De  focus van de heren ligt op design.  “Probleem is dat design voornamelijk gericht is op de elite. We willen mooie kwaliteitsproducten bieden die ook nog eens betaalbaar zijn.  Mensen die van design houden, kunstenaars, architecten, kunnen het vaak niet betalen.”

Het eerste grote project van Fraaiheid  is de + tafel. Of beter gezegd: vier verschillende designtafels met een vijfde in de maak. Rikjan pakt er een miniatuur versie bij.” Kijk, de tafel is uit één standaard bouwplaat van drie meter lang gemaakt. Normaal zijn meubels uit meerdere platen afkomstig. Onze tafels hebben ook geen schroeven of moeren, je kunt ze als een puzzel in elkaar zetten in nog geen drie minuten tijd.” En demonstratief worden de platen van het kleine exemplaar er af en weer op gezet.

Rikjan Scholten by Dawntime.nl

Koffiebar als etalage

Omdat er veel partijen betrokken zijn bij het ontwikkelen van een (betaalbare) designtafel kijken de Fraaiheid-ontwerpers voornamelijk hoe zij  kunnen besparen op de verkoopkosten.  “In een winkel komt er namelijk rond de 100 tot 150 procent bovenop de prijs. Daarom verkopen wij onze tafels online, in concept stores en staan ze hiernaast – en wijst naar links –  bij koffiebar KOKO, met de prijskaartjes eraan. Zij  hebben tafels, wij een etalage.”

Koffiebars en concept stores in de rest van Nederland moeten er ook aan geloven. “We willen onze tafels eigenlijk in het hele land hebben staan.” In Utrecht is dat al het geval. Plannen zijn er ook voor Groningen, Eindhoven en Arnhem. Maar de ambities van de ‘partijleden’ reiken verder. “De bedoeling is uiteindelijk om hun toekomstige producten in winkels te verkopen.  “Nog steeds tegen een betaalbare prijs door de productiekosten minimaal te houden.” Van goedkoop materiaal uit het Oostblok is echter geen sprake. “De onderdelen worden in eigen land gemaakt.  We willen arbeid in Nederland houden om mensen hier de kans te geven te werken, crisis hè.”

Rikjan Scholten by Dawntime.nl

Dichtgetimmerd glas-in-lood

Amsterdam is een enorme inspiratiebron voor de jonge architect. “Ik houd echt van deze stad. Er is een enorme gevarieerdheid. Van museale  grachtengordel tot de verschillende wijken buiten de gordel met elk hun eigen karakter en de herontwikkelde  industriegebieden. Het klinkt heel cliché maar het culturele aanbod vind ik te gek, musea, theater, film. En het is tevens een hele internationale stad. Alles wat je in je opneemt verrijkt je creativiteit. Vooral hetgeen wat je ziet buiten je eigen werkveld. Ik ben altijd bezig met de fysieke ruimte om mij heen, en vraag mij altijd af wat er beter kan.”

En wat kan er dan zoal beter? Of om in de Fraaiheid- terminologie te blijven, wat kan er verfraaid worden?  “Waar ik mij druk om maak is hoe er in Amsterdam wordt omgegaan met openbare ruimten en gebouwen. Stadsdelen mogen hun panden proactiever beschermen.  Neem nou mijn straat, de Pretoriusstraat in Oost . Een aantal panden daar krijgt een opknapbeurt. Worden die prachtige oude glas-in-lood ramen dichtgetimmerd en vervolgens grote platen voorgeschroefd waar de winkelnaam opgeplakt kan worden,” zo vertelt de Amsterdammer verbouwereerd.

De tijd doorstaan

Rikjan pleit er dan ook voor meer te waken over ons straatbeeld. “Dat wat er aan kwaliteit is dienen we in ere te herstellen. “Kijk,” en leunt weer met zijn stoel achterover,  “ik  ben er absoluut geen voorstander van dat er alleen maar authentieke grachtenpanden aan de grachtengordel mogen staan. Als je iets doet, doe het dan van deze tijd. Er moet iets goeds komen te staan, dat doorstaat de tijd wel.”

Een ander  punt van aandacht zijn de nieuwbouwprojecten die ‘op megalomane schaal uit de grond werden gestampt’. “Maar,” nuanceert Rikjan, “dit is positief aan het veranderen.” Er werd gewerkt met minimale kosten en minder op details gelet. Niet heel vreemd met de crisis, maar toch. Zo liep ik laatst door een huis uit 1913. Aan alle details is gedacht, van de deurklink, de trapleuning tot het plafond.”

Rikjan Scholten by Dawntime.nl IMG_1389 (1)

Architectonische hoogstandje

Het is gelukkig niet allemaal somberheid dat de klok slaat. “Er zijn steeds meer zelfbouwprojecten en vrije kavels in Nederland. Particuliere partijen zoeken hierbij architecten op.  Zo ontstaat er een veel gevarieerdere leefomgeving. In één straat zijn zo vijftien verschillende gevels te zien, in plaats van gestandaardiseerde woningen. Eigenlijk net zoals de grachtengordel. Iedereen bebouwde  er zijn eigen kavel, en toch is er eenheid.”

Die Amsterdamse grachtengordel noemt Rikjan dan ook het architectonische hoogstandje van de stad. “Hoewel, stiekem kwamen er vaak niet eens architecten aan te pas, de bouwers ontwierpen de panden vaak zelf.” Het stulpje van Rikjan is hier echter niet gevestigd. “Wonen in Oost, ik word er blij van. Drie jaar geleden – toen ik er kwam wonen – was het eigenlijk niets, heel rauwig.  De wijk is nu zoveel verder ontwikkeld. Er wonen jonge, leuke en gevarieerde mensen. Inmiddels is het mijn favoriete wijk, maar dat heeft wel drie jaar geduurd,”grapt hij.

IMG_1449 (1) 1

Rafelrandje van de stad

“Alleen voor mijn werk kom ik nog in het centrum, ook niet verkeerd hoor. Het is te gek om hier te zitten. Het is het rafelrandje van de stad, tussen het mooie centrum en de Wallen in. Het is een plek waar je liever niet komt als je niet naar kantoor hoeft. Maar stiekem is het ook heel grappig: hoe langer je overwerkt hoe gekker de toeristen die voorbij lopen worden. Het is soms één grote Efteling voor de deur.”

Desalniettemin is de Amsterdamse architect vaak in KOKO te vinden, de koffiebar naast zijn kantoor aan de Ouderzijds Achterburgwal.  “Natuurlijk omdat onze tafels er staan. Het is mooi om te zien dat mensen een kopje koffie aan jouw tafel drinken.”  Aan het begin van de Ouderzijds Achterburgwal zit bar restaurant Mata Hari. “Daar kom ik ook graag.” Terug naar zijn eigen buurt , Oost. Aan het Steve Bikoplein zit Michel-Inn, een ‘te gekke pizzatent’ naar Rikjans zeggen. “Tijdens een rock ’n rollavond dansen er spontaan gasten op tafel terwijl er nog gegeten wordt. Het is een soort buurthuiskamer. Samen met Michel-Inn ben ik trouwens ook een festival aan het organiseren op het plein daar, waar vooral artiesten uit Oost komen optreden. Wat het precies wordt weten we nog niet, we zijn met Paradiso aan het overleggen.”

In  zijn kantoor in het industriegebouw aan de Oudezijds Achterburgwal (steekwoorden: hoog, wit, metalen stellages en veel dikke architectuurboeken) richt Rikjan met zijn consorten nu eerst zijn pijlen op de grote lancering  van hun designtafels. “De persberichten liggen al klaar.” Over twee weken krijgen alle grote tijdschriften en kranten een persbericht van Fraaiheid in hun inbox. In de gang staan tafelonderdelen al klaar voor verzending. Ingepakt in dikke lagen plastic folie en afgeplakt met een brede gele Fraaiheid-sticker. Een fraai gezicht.

FacebookTwitterPinterest