Zes jaar. Zo lang heeft voormalig reclamefotograaf Hans Hiltermann gedaan over het ontwerpen van de perfecte portretfoto. Hij noemt zijn creatie YOU. Inmiddels is hij tien jaar en zo’n vijfhonderd portretten verder.

De fotostudio van Hans huist aan de Kloveniersburgwal. Niets geen stoffige achterafruimte met wat lampen en een wit scherm. Een immense pied-à-terre met houten vloer, vijf meter lang aanrechtblad en een groene muur erboven. Een grote bos rozen siert de lange houten tafel. Aan de linkerkant zijn bureau en een volle boekenkast. Achterin de studio zelf. Rechts drie gigantische portretten. Zes grote ogen kijken je recht aan. Maar vooral: veel licht. Hoe groot de studio ook is, het huiskamergevoel is aanwezig.

De studio  van Hans Hiltermann

Kameleon

Hans zijn roots liggen in de reclame. Hij fotografeerde alles;  bier, auto’s, mensen. “Ik gaf mij 1000 procent en was constant bezig met het merk. Om iets bijzonders te maken dat niet alleen naar verwachting was, maar zelfs alle verwachtingen oversteeg. Dat zorgde voor gigantisch veel druk.”  Hans leunt naar voren op zijn grote houten eettafel. “Ik voelde me een kameleon. Ik nam de kleur aan van het merk. Fotografeerde ik voor Heineken, was ik een periode groen. Na een week bijkomen, diende ik weer een andere kleur aan te nemen van de volgende klant. En naar verloop van tijd kan dat zorgen voor een vermoeide huid,” grapt de fotograaf.

Ondanks dat Hans naar eigen zeggen ‘fantastische dingen kon doen’ was de reclamewereld niet zijn plaats van bestemming. “Het is altijd de boodschap van een ander die je verkondigt met als doel het koopgedrag te beïnvloeden.” Is dit dan de reden waarom ik fotograaf ben geworden? Vroeg de Amsterdammer zich af. Het antwoord luidde resoluut ‘nee’. “Ik ging kijken wat mij fascineert en concludeerde dat ik op zoek wilde gaan naar de mens zelf. ”

Minuscuul rimpeltje

“Ga hier eens recht voor staan,” vraagt Hans en wijst naar een portret van een oudere dame, 1,60 bij 1,10 meter groot. Haar ogen kijken je recht aan. Het enige wat je kunt doen is terugkijken. Alle details zijn zichtbaar. Elk rimpeltje, hoe minuscuul ook, is te zien. “Dankzij het zachte licht is de foto heel erg helder. Zie je dat er helemaal geen schaduw aanwezig is?” Trots kijkt hij naar zijn werk. Een favoriet persoon of type voor zijn lens heeft Hans niet. “Iedereen is realiteit, iedereen is een mens, dat vind ik het mooiste om vast te leggen.”

YOU by Hans Hiltermann

Niet zozeer de stad Amsterdam werkt inspirerend, meer haar inwoners. “Het is de enige stad waarin ik zou kunnen wonen vanwege de variatie op straat.” Zijn modellen ontmoet Hans dan ook op straat. “Ik spreek mensen aan, en vraag of ze mee willen werken aan mijn project. Na de sessie vraag ik hen vervolgens om iemand anders aan te dragen. Op deze bijzondere manier ontmoet en fotografeer ik heel veel verschillende mensen,” verklaart hij zijn werkwijze.

YOU by Hans Hiltermann

Hans fotografeert mensen ontdaan van alle opsmuk. Geen make-up, geen sieraden en geen kleding in beeld. “Kleding en haardracht hebben te maken met een tijdsgeest. Iemand wordt beoordeeld op het masker dat hij meedraagt. Dat masker probeer ik zo veel mogelijk weg te halen. Dan pas zie je de mens erachter.  We denken in hokjes, ik verwijder alle hokjes die je automatisch aan iemand zou kunnen koppelen. Of je ze nu bekijkt, over vijf of over tien jaar, ze vertellen precies hetzelfde, maar jij als kijker interpreteert ze anders. YOU kun je daarom ook zien als een document.”

Als kijker op onderzoek

Heel anders dan in zijn reclamefoto’s wil Hans bij zijn YOU-portretten zo min mogelijk zijn stempel op de foto drukken. “De mensen die je ziet, zo zijn ze ook écht. Ik maak een foto nooit voor de persoon op de foto, maar altijd voor de kijker. Als kijker kun je de foto zelf onderzoeken. Vandaar ook de naam YOU. YOU gaat over jou.”

Wat er meteen uitspringt bij de portretten van Hans zijn de ogen. Door de reflectie van het licht hebben de ogen iets surrealistisch. Communicatie van de ogen gaat verder dan woorden ook maar kunnen. “Beeld is communicatie, dat is mijn leidraad.” De mensen die hij fotografeert zijn volgens Hans de zender en daar probeert hij hen op een buitengewone manier bewust van te maken. “Ik vraag de mensen letterlijk iemand te visualiseren die zij heel erg vertrouwen.”

“Wacht!” roept de fotograaf spontaan en pakt zijn MacBook erbij. “Ik heb een video ontdekt die ik graag wil laten zien. Ik googlede laatst mijn naam weer eens en kwam dit tegen. Deze jongen heeft werk van mij gezien en artikelen gelezen en een prachtig en treffend filmpje gemaakt. Dolblij verrast was ik.”

Een persoonlijk zakelijk portret

Naast de YOU-portretten richt Hans zich sinds twee jaar op de zakelijke wereld. “Zakelijke portretten voor een duidelijke en heldere identiteit in de digitale wereld. Maar wel een persoonlijk portret, dat jou zo aankijkt , dat je terug wilt kijken. Verder verschillen deze foto’s van YOU: kleding en make-up zijn duidelijk zichtbaar en er is een glimlach aanwezig.”

Geïnspireerd door anderen fotografen is hij niet. “Werk van anderen kan juist storend werken. Je gaat het kopiëren, het is veel leuker je eigen weg te gaan.” En de weg door de wereld van Hans Hiltermann is een mooie route.

Projectie op de voormalige Kasbank

Tot 17 mei worden iedere avond én nacht YOU portretten geprojecteerd op de voormalige KasBank, Spuistraat 172 – hoek Paleisstraat in Amsterdam. Let op: alleen ’s avonds en ’s nachts te zien!

FacebookTwitterPinterest